Wie het financiële en economische nieuws leest heeft alle reden om zijn aandelen te verkopen, en ondertussen stijgt de beurs naar ongekende hoogten. Dat klinkt paradoxaal, hoe kan dat worden verklaard? De reden tot zorg is vooral geopolitiek, met olieschaarste tot gevolg. Maar deze situatie is natuurlijk niet uniek. Er zijn meer periodes met geopolitieke spanningen geweest: de Golfoorlog, Irak, Oekraïne. Die hebben allemaal tot onzekerheid en koersdalingen geleid, soms wel 20%, maar de paniek bleef altijd maar kort. Er werden creatieve oplossingen gevonden en de beurzen kwamen er snel weer bovenop. Kan het zijn dat beleggers daar nu ook op vertrouwen en daarom de storm rustig laten overwaaien?
Verbazing over de koersen
Volgens Jacob Schoenmaker, beurscommentator bij RTL-Z, is het stadium van creatieve oplossingen nog niet bereikt in de huidige Iran-crisis. “Ik verbaas me daarom over de hoge koersniveaus. Anderzijds, de beurs wekt vaker verbazing en we moeten elkaar ook weer niet de put in praten natuurlijk. Het belang van de energieprijzen is ook wel verminderd in Nederland. We zijn van een productie- naar een diensteneconomie overgegaan, wat veel minder energie vraagt. Shell en KLM zijn niet meer de belangrijkste beursfondsen, dat zijn inmiddels ASML, ASM en BESI, en in Amerika zijn dat de AI-gedreven bedrijven. Die geven beleggers fantasie en dat is een reden tot koersstijgingen. Bovendien houden de consumenten zich tot nu toe goed, met name de Amerikaanse, en we zien nog steeds gezonde winstontwikkelingen. Het lijkt ook dit keer dus weer met een sisser af te lopen.”
Gewenning aan crises
Beleggers lijken aan de goede afloop van een crisis gewend te raken. Daar is ook genoeg reden toe. “Neem Trump. Men raakt eraan gewend hem met een korreltje zout te nemen en de markt wordt resistenter tegen zijn grillen. Wat ook een rol speelt is dat iedere beursschok sinds de kredietcrisis uiteindelijk een prima koopmoment is gebleken. Niet alleen professionals, ook particuliere beleggers weten dat nu en spelen daar op in. Of dat altijd verstandig blijft is natuurlijk de vraag. Een nieuwe generatie beleggers heeft nauwelijks meer weet van de kredietcrisis, laat staan van de dotcom-bubbel, die een langdurige periode van koersdalingen teweegbracht. Jongere beleggers hebben minder besef van de risico’s.”
Kwantitatieve verruiming
Schoenmaker is ervan overtuigd dat er nog akelige crises zullen volgen. “Hoe minder mensen nog beursellende hebben meegemaakt, hoe groter de kans dat het een keer goed misgaat natuurlijk. Maar er zijn verschillen met vroeger: monetaire autoriteiten hebben nieuwe manieren ontdekt om een crisis te lijf te gaan, zoals ‘kwantitatieve verruiming’ ofwel kunstmatig vraag creëren door veel geld in de markt te pompen. Het nadeel daarvan is inflatie en een grote kans op nieuwe bubbels, dat moeten beleggers ook beseffen.”
Verschillende typen beleggers
Reageren professionele en particuliere beleggers verschillend op deze crisis? Volgens Schoenmaker beleggen de meeste beleggers tegenwoordig passief, zowel professioneel als particulier, ze volgen een index en houden hun aandelen vast. ‘Actieve’ beleggers, die zelf hun keuzes maken, handelen wel, maar ik betwijfel of ze nu ageren op de geopolitiek. Die zijn naar mijn idee meer bezig met de potenties van AI. Er zijn steeds minder actieve beleggers, omdat steeds weer blijkt dat het bijna onmogelijk is om de markt structureel te verslaan. Dat
je dus maar beter de correcties gewoon kunt uitzitten, want elke belegger maakt goede en slechte tijden mee. Wat voor particuliere beleggers wel van belang is, is hun risicotolerantie: de één ligt al wakker van een bescheiden dipje, de ander denkt ‘yolo!’ Je kunt beleggen ook als hobby zien en daardoor wat vaker handelen. Daar is niets op tegen zolang je er ontspannen onder blijft. Heel voorzichtige beleggers kunnen zich beter niet op de aandelenbeurs wagen.”
Beleggingsadvies
Is het niet lastig om in een paradoxale situatie als deze mensen te adviseren? Schoenmaker: “Dat hangt vooral van iemands leeftijd af. Als je vijfentwintig bent kun je gerust ook bij de huidige recordstanden elke maand een vast bedrag aan spaargeld in een breed gespreide index stoppen. Zo beleg je door de cyclus heen en heb je nog alle tijd om je vermogen uitstekend te laten groeien. Het is een stuk lastiger om iemand van zestig die net een kapitaaltje heeft geërfd of zijn bedrijf heeft verkocht te adviseren. Hoe ouder iemand is, hoe korter zijn beleggingshorizon, dus hoe minder risico hij zich kan permitteren tenslotte.
Maar ik adviseer niemand om nu zijn aandelen van de hand te doen. Markten en economieën zijn veerkrachtig, passen zich aan en er komt toch telkens weer iets nieuws en onverwachts opdagen dat de koersen weer omhoog brengt. Ik denk dat meer beleggers uiteindelijk geld hebben laten liggen doordat ze te voorzichtig waren dan omdat ze te zwaar in aandelen zaten.”
