Sinds in de zestiende eeuw tabak in Europa verscheen, is nicotineverslaving een hardnekkig probleem. Het giftige goedje werkt via de nicotinische acetylcholinereceptoren, waardoor onder meer dopamine vrijkomt dat het beloningssysteem activeert. Een sigaretje bij de koffie, een sigaretje na het eten, in de praktijk zijn dit soort koppelmomenten voor potentiële stoppers vaak funest.
Gelukkig krijgen zorgverleners steeds meer handvatten om mensen met stoppen te helpen. Er zijn bijvoorbeeld medicijnen die partieel de alfa-4-bèta-2-nicotinereceptor activeren. Dit vermindert ontwenningsverschijnselen, verlaagt het verlangen naar nicotine en maakt roken minder lekker. Ook zijn er sinds enkele jaren gespecialiseerde stop-met-rokenorganisaties die het stoppen volledig kunnen begeleiden. “De ervaring leert dat deze bedrijven hier vrij succesvol in zijn”, vertelt Dick Groot, een Tilburgse huisarts die zich al jaren inzet voor een rookvrij Nederland. “Stopcoaches begeleiden het hele traject en indien nodig kunnen huisartsen medicatie hiervoor voorschrijven.”
Helaas blijft de tabakssector tegenzetten doen, bijvoorbeeld in de vorm van vapen. “Dat vapen is een schande”, aldus Groot. “In die dingen zit zes keer zoveel nicotine als in een sigaret. Vapen kan de drempel voor jongeren om later te gaan roken verlagen.”
Het is om moedeloos van te worden, nicotine lijkt wel de Hydra, het veelkoppige monster uit de Griekse mythologie. Hakte je een van de koppen af, dan groeide er net zo snel weer twee nieuwe koppen aan. Toch geven Groot en collega’s niet op. Er zijn in de Tweede Kamer voorstellen en initiatieven geweest voor een generatiegebonden verkoopverbod op tabak en nicotine, die helaas zijn gestrand. “Blijkbaar wegen de inkomsten voor de schatkist via accijns op sigaretten toch zwaarder”, aldus een enigszins cynische Groot. Andere methoden om het monster te bevechten zijn het beïnvloeden van beleid en regelgeving, iets waar Stichting Rookpreventie Jeugd zich voor inzet.
Uiteindelijk slaagde Herakles erin de Hydra te verslaan, door de nekken na het afhakken van de hoofden meteen dicht te branden. Laten we hier moed uit putten en laten we onze regering blijven aansporen om met dichtbranden te helpen.
