Vermogensbeheerder Fintessa maakt dankbaar gebruik van AI in zijn bedrijfsvoering, met name bij research en aandelenselectie. AI dient dan vooral als selectiecriterium. AI maakt research, het zoeken naar aandelen op basis van door Fintessa geformuleerde criteria, veel eenvoudiger. Op die manier beoordeelt AI ook de koerswaardering van aandelen. In feite is dat een vorm van risicomanagement.
Volgens Martine Hafkamp, algemeen directeur van Fintessa, moet daar uiteindelijk nog wel een ‘menselijke’ opinie overheen: “We blijven bij Fintessa nog wel gewoon vertrouwen op ons boerenverstand.”
Is AI ook geschikt voor beleggingsbeslissingen?
“Je kunt AI gebruiken als hulpmiddel om bedrijven voor je beleggingsportefeuilles te selecteren, op basis van spreiding en waardering van de aandelen. AI is ook zeer geschikt voor het wegschrijven en documenteren van een beleggingsbeslissing. Daarmee kun je veel tijd besparen. De uiteindelijke beslissing en de uitvoering daarvan kun je ook aan AI overlaten maar daar heeft bij Fintessa, zoals gezegd, de menselijke opinie de overhand. We vinden op dat vlak AI toch te riskant. Je kunt AI gebruiken om het meest kansrijke aandeel binnen een bepaalde sector te selecteren en om de mogelijke risico’s in kaart te brengen, maar AI is geen wondermiddel en kan niet de toekomst voorspellen. Net zomin als analisten en beleggers dat trouwens kunnen.”
Zie je ook risico’s aan AI?
“Het grootste risico is dat AI foutieve conclusies kan trekken en dat je daarop je beslissingen gaat baseren. AI wordt getraind met bestaande openbare informatie en is uiteindelijk niets anders dan ‘garbage in – garbage out’: wanneer een AI-toepassing met onjuiste gegevens wordt gevoed zal het onjuiste resultaten genereren. Niet alles wat AI genereert is dus waar. Bovendien zijn de gratis versies van AI modellen niet actueel, waardoor de kans op incorrecte informatie groter wordt. Nog afgezien van het gevaar van datalekken en andere cybersecurity-risico’s. Een menselijke controle, en het gebruik van verschillende bronnen, is daardoor nog steeds noodzakelijk.”
Werkt AI stabiliserend in volatiele beurssituaties, of jaagt het de onrust juist op?
“Waarschijnlijk werkt het eerder destabiliserend. Vaak schieten koersbewegingen sowieso veel verder door dan fundamenteel verklaard zou kunnen worden. Dat is menselijk, maar AI kan dat nog versterken. De oktobercrash in 1987 werd destijds veroorzaakt door program trading, op hol geslagen computers die automatisch verkooporders genereerden. Zoiets verhoogt de volatiliteit juist.”
Zal AI persoonlijk contact kunnen vervangen?
“Naar mijn idee is persoonlijk contact uiteindelijk onvervangbaar. Vermogensbeheer vraagt om regelmatig contact met de cliënt, om te checken of de neuzen nog dezelfde kant op staan. Er gebeurt immers van alles in een mensenleven en dat kan gevolgen hebben voor de beleggingskeuzes die gemaakt worden. Cliënten willen liever door mensen dan door chatbots te woord worden gestaan. Het is de vraag of chatbots de ‘psychologische’ functie van een adviseur (geruststellen, bij de les houden, opvangen van emoties, etc.) kunnen overnemen. Het kan allemaal via AI, maar waarschijnlijk zijn beleggers bereid (meer) te betalen voor menselijk advies. Dat kan na verloop van tijd wel veranderen. Een jongere generatie die is opgegroeid met AI zal er anders over denken. Oudere generaties zijn gewend aan menselijk advies. Die willen liever niet iets anders.”
Hoe ziet het vermogensbeheer er over een aantal jaren uit denk je?
“Anders dan nu. AI zal meer kunnen en het vertrouwen zal groter zijn. Door AI-agents, een soort ‘digitale collega’s’ die zelfstandig processen kunnen uitvoeren en beslissingen nemen, zullen compliance, backoffice en risicomanagement grotendeels worden overgenomen door AI. Enig menselijk toezicht blijft waarschijnlijk nodig, maar er zal op de betrokken afdelingen minder personeel nodig zijn. Ook research zal grotendeels door AI worden vervangen.
Het gevaar van zo’n op efficiëntie gerichte benadering is wel dat na verloop van tijd iedere cliënt hetzelfde advies zal krijgen. AI put nu nog uit menselijke bronnen, maar wat als die uitgeput raken en AI zijn informatie alleen nog uit AI haalt? Hoe betrouwbaar is die info dan nog? En wie controleert dat?”
